حسين قرچانلو

496

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

لشكركشى مىكردند . در 530 ق / 1135 - 1136 م امير المسلمين ، على بن يوسف بن تاشفين ، به حكام اندلس نوشت كه بر گرد شهرها بارو بسازند . ابو عمر ينالهء لمتونى كه امير غرناطه بود ، مالياتى بر خانه‌هاى غرناطه بست و در جمع‌آورى آن بر مردم سخت گرفت و با آن مال باروى شهر را تعمير كرد ؛ ولى اندكى بعد سيلى عظيم آمد و به باروى غرناطه آسيب رسانيد و قسمت مهمى از آن را كه به دروازهء رمله و دروازهء البيره پيوسته بود ، ويران كرد و بر اثر آن سيل ، جمعى از مردم هلاك شدند . « 1 » سرانجام در 540 ق / 1145 م موحدين بر قسمتهاى غربى اندلس دست يافتند و سپس در 543 ق / 1149 م عمر بن ومزال ، سردار موحدين ، اشبيليه و قرطبه و غرناطه را فتح كرد . « 2 » عبد المؤمن خليفه موحدين پسر خود السيد ابو سعيد ، را ولايت غرناطه داد و او با سپاهى كه در اختيار داشت در غرناطه جاى گرفت . در واقع ، استيلاى كامل موحدين در 551 ق / 1156 م بود . « 3 » ادريسى همزمان با تسلط موحدين بر غرناطه در وصف آن شهر مىنويسد : غرناطه در زمان شورشها و پريشانيها در اندلس ساخته شد و مردم شهر البيره به آنجا كوچيدند و آن را آباد كردند و بر گرد آن ديوارى بلند ساختند . مركز آن شهر را حبّوس صنهاجى ساخت و سپس در ايام پسرش ، باديس ، شهر كامل و آباد شد و تاكنون آباد است . رودى به نام حدروا از ميان شهر مىگذرد و در جنوب آن رود شنيل ( سنجل ) جارى است كه سرچشمهء آن از كوه شلير است . درازاى اين كوه دو روز راه است و كوهى بلند است و پيوسته بر آن برف وجود دارد . دامنه‌هاى جنوبى اين كوه به سمت ساحل درياست . « 4 » در 562 ق / 1166 م امير موحدين ، خليفه ابو يعقوب ، شيخ ابو عبد الله بن ابراهيم را به امارت غرناطه فرستاد . « 5 » در 565 ق / 1170 م در بسيارى از شهرهاى اندلس ، از جمله در قرطبه و غرناطه زلزله‌هاى عظيم و سهمگين آمد . « 6 » در 578 ق / 1182 م تجاوز

--> ( 1 ) . همان ؛ ج 3 ، ص 108 - 109 . ( 2 ) . اندلس يا حكومت مسلمين در اروپا ؛ ص 167 - 168 . ( 3 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 3 ، ص 360 . ( 4 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 2 ، ص 569 . ( 5 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 13 - 15 . ( 6 ) . المنّ بالامامه ؛ ص 310 - 311 .